RIVM: 'Kabinet maakt andere inschatting dan wij

RIVM: 'Kabinet maakt andere inschatting dan wij over hoe ver we zijn met vaccineren'

De coronacijfers lijken tamelijk gunstig, maar bij dat beeld passen kanttekeningen. De vakanties verminderen het aantal positieve tests en in het verlengde daarvan de ziekenhuisopnames.

Maar de vakantieperiode is straks voorbij en dan kon wel eens een omgekeerd seizoenseffect optreden. Het kabinet handhaaft daarom de meeste coronamaatregelen. Behalve in het hoger onderwijs. En daar worden ze eerder afgeschaft dan het OMT adviseert.

De NOS sprak daarover met Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM en Susan van den Hof, hoofd Epidemiologie en surveillance van infectieziekten daar.

Het OMT wilde de 1,5 meter in het mbo en hoger onderwijs op 20 september loslaten. Het kabinet doet het drie weken eerder. Vanwaar dit verschil?

Jaap van Dissel: "Dat verschil komt voort uit een iets andere inschatting hoe ver je bent met het vaccineren en de twee weken erna om antistoffen op te bouwen. Het kabinet kijkt eigenlijk naar het moment waarop mensen vaccinatieafspraken konden maken, wij naar het tijdstip waarop de afspraken daadwerkelijk gemaakt zijn."

Het kabinet wil op diezelfde 20 september de 1,5 meter overal loslaten. Wat zegt het OMT daarover?

Van Dissel: "De viruscirculatie is afhankelijk van een aantal factoren, bijvoorbeeld hoeveel mensen van een buitenlandse vakantie terugkomen met een infectie, of ze zich laten testen en als ze positief zijn in isolatie gaan. We zien nu ook een afvlakking van de daling van het aantal positieve testen. Dat levert zoveel onzekerheden op dat het niet mogelijk was om dat te modelleren."

Susan van den Hof: "De R-waarde is wat opgelopen maar was op 29 juli nog steeds onder de 1. Dat betekent dat de epidemie kleiner werd. We zullen gewoon moeten kijken wat er gaat gebeuren na de vakantieperiode."

Het kabinet kondigt aan dat er meer versoepelingen komen op 20 september en daarna op 1 november. Het OMT mag daar tegen die tijd nog een advies over geven.

Van Dissel: "Wij beoordelen of het kan. Als het kabinet een andere afweging maakt dan wij adviseren, wordt dat wel duidelijk, zoals dat nu gedeeltelijk ook het geval is. Wij adviseren op basis van de epidemiologie. Ik begrijp dat het kabinet perspectief wil bieden. Dat is neergezet tijdens de persconferentie. Het OMT zal op dat moment adviseren of het op genoemde data kan."

Een ander onderwerp, welke invloed gaat het seizoeneffect hebben in de komende periode?

Van Dissel: "In deze fase hebben we een gunstig seizoeneffect dat meehelpt bij de bestrijding van de epidemie. In de herfst valt dat weg, dan helpt alles wat je doet tegen het coronavirus wat minder mee, precies zoals het nu wat meer bijdraagt. Dat gaat om zo'n 10 tot 15 procent. Dat seizoeneffect speelt altijd mee en het maakt de situatie wat meer of juist wat minder kritisch."

"Bij de afgelopen vierde golf bijvoorbeeld, zag je een pijlsnelle toename gevolgd door een redelijk snelle afname die nu wat lijkt te stagneren. We moeten nog zien waar dat precies eindigt. De belangrijkste maatregelen die we vanwege die toename hebben genomen waren kijken naar het bron- en contactonderzoek en naar de plekken waar de verspreiding vooral plaatsvond."

"Het ging met name om jongeren die besmet raakten en dan met name in de nachthoreca. Daartegen waren de maatregelen gericht. Verder zijn eigenlijk alleen de openingstijden van de gewone horeca iets beperkt. De reden van die pijlsnelle toename werd weggenomen door de sluiting van de nachthoreca. Met als resultaat een snelle afname en weinig verspreiding van het virus van die jongeren naar andere groepen. Waar dat toch gebeurde betrof het in 85 tot 90 procent van de gevallen ongevaccineerden. Vaccinatie helpt dus. In het najaar was het wellicht anders gelopen, omdat we dan het seizoeneffect tegen ons zouden hebben gehad en dan had het OMT misschien meer maatregelen geadviseerd."

Steeg het aantal positieve tests aan het begin van de zomer vooral in wijken met een lage vaccinatiegraad?

Van den Hof: "De nachthoreca was de hotspot, de verspreiding was onder jongeren en maar beperkt onder oudere groepen. We zien nu niet dat het bijvoorbeeld in de Biblebelt heel veel meer is toegenomen dan elders. Het was een explosie van besmettingen in het hele land. Jongeren komen overal vandaan en dat feesten gebeurde in het hele land. De verspreiding die optrad was in de directe omgeving van de jongeren, ouders, collega's, maar omdat het zo kortdurend was is er geen extra verspreiding opgetreden in gebieden met een lagere vaccinatiegraad."

In het 121ste OMT-advies hebben jullie het kabinet geadviseerd met aanpassing van de regels rond vakanties te wachten tot half september, als iedereen de kans heeft gehad om zich te laten vaccineren. Dat is niet gebeurd.

Van Dissel: "Dat advies was vooral ingegeven door de kennis van vorig jaar: weten wat er met vakanties en dan vooral onder groepen jongeren gebeurde. Je moet dus zicht houden op de instroom van eventuele gevallen en verhinderen dat die verspreiden. Door testen en isolatie na een positieve test hoop je te voorkomen dat het net zo gaat als vorig jaar."

"Uiteindelijk is de circulatie van het virus binnen Nederland, plus wat daar bij komt door de vakantiegangers, bepalend voor het najaar. Die import van het virus wil je zo veel mogelijk beperken, vandaar dat testadvies. In ieder geval wil je in de herfst de situatie op het moment dat je al of niet gaat versoepelen, maximaal beheersen. Van de najaarsgolf van 2020 was de helft te herleiden op importgevallen. Je wil weten wie met een infectie terugkomen uit het buitenland en dat die personen in isolatie gaan."

Het aandeel vakantiegangers in het totaal aantal positieve testen stijgt wekelijks, tot vorige week 12 procent. Baart dat getal jullie zorgen?

Van den Hof: "Nee, er komen steeds meer mensen terug van vakantie, dus het is logisch dat een groeiend aandeel van de positief geteste mensen in het buitenland is geweest. Dat zal nog wel verder stijgen. Je wil ook heel graag dat ze zich laten testen. Van de positieven weten we precies welk aandeel in het buitenland is geweest, maar dat weten we niet van negatief geteste mensen. De positieve testen zijn voornamelijk van jongeren, van wie we weten dat ze de meeste contacten hebben. Dat zal op vakantie ook zijn."

Het is onbekend hoeveel mensen zich niet laten testen na terugkeer van vakantie.

Van den Hof: "Als de verspreiding enorm toeneemt gaan we die mensen terugzien in de algemene cijfers over de virusverspreiding en in het bron- en contactonderzoek."

Van Dissel: "Aan de berichten over toeristen die ergens in een quarantainehotel zitten, omdat ze positief getest zijn vóór ze het vliegtuig namen, zie je ook dat het echt anders gaat dan een jaar geleden. Heel vervelend voor de betrokkenen maar het laat zien dat dit soort maatregelen effect hebben."

Er zijn veel berichten dat controles aan de gate op vliegvelden en aan de grenzen niet echt waterdicht zijn.

Van Dissel: "Voor de virusbestrijding zou het uiteraard goed zijn als we een compleet beeld hebben. Zo adviseren we ook, maar dat moet vertaald in een uitvoerbaar beleid. We weten immers ook dat ongeveer de helft van de mensen met klachten zich niet laat testen. Je mist altijd een deel, maar dat kun je wel meenemen in berekeningen. Bij elke infectieziekte geldt dat de setting waarin die optreedt en het menselijk gedrag van grote invloed zijn."

Bron: NOS/RIVM 210814

Volledig gevaccineerden in Heemskerk

 Uit nieuwe cijfers van het RIVM blijkt dat vaccinatiegraad op Texel het hoogste is, tussen de 75 en 84 procent van alle volwassenen is daar volledig gevaccineerd. In Amsterdam, Beverwijk, Edam- Volendam, Diemen en Hoorn gaat het een stuk minder hard, hier is tussen de 40 en 59 procent volledig gevaccineerd.

Voor Heemskerk geldt:

Dat moet naar boven de 90% volgens vele deskundigen.

Bron: NH Nieuws 210812

Ziek na vaccinatie

Dit weten we over de kans dat je na vaccinatie ernstig ziek wordt van corona.

Vaccinatie verkleint de kans op ziekenhuisopname en sterfte als gevolg van het coronavirus enorm. Ook in het geval van de deltavariant. Maar vaccins beschermen niet voor 100 procent. Ook gevaccineerden worden soms ernstig ziek, alleen veel minder vaak. Dit weten we daarover. 

Eerst moeten we een hardnekkig misverstand uit de wereld helpen: ook als je volledig gevaccineerd bent kun je nog corona krijgen. Alleen is dat veel minder waarschijnlijk en is de kans dat je ermee in het ziekenhuis komt (of erger) ook klein.
De kans dat je als gevaccineerde de deltavariant van het coronavirus krijgt, is iets groter dan bij de alfavariant. Maar dat je als gevolg van een besmetting naar het ziekenhuis moet, lijkt bij de deltavariant niet veel anders dan bij de alfavariant. In beide gevallen is de kans erg klein.

Zo goed beschermen de verschillende vaccins tegen besmetting:

• Volgens Engels onderzoek (pdf) beschermt Pfizer voor 88 procent tegen ziekte door de deltavariant. Dit was 93 procent bij de alfavariant.
• AstraZeneca beschermt volgens hetzelfde onderzoek voor 60 procent tegen de deltavariant. Dit was 66 procent bij de alfavariant
• Uit Canadees onderzoek (pdf) blijkt dat één dosis van het Moderna-vaccin voor ongeveer 72 procent beschermt tegen ziekte door de deltavariant. Dit was bij de alfavariant 83 procent.
• We weten nog niet hoe goed het Janssen-vaccin beschermt tegen ziekte door de deltavariant. Uit onderzoeken vóór de opkomst van de deltavariant bleek dat dit vaccin voor 67 procent effectief is.

En zo groot is de kans op ziekenhuisopname of sterfte:

• Uit Engels onderzoek blijkt dat het Pfizer-vaccin voor 96 procent beschermt tegen ziekenhuisopname als gevolg van besmetting met de deltavariant. Dit is vergelijkbaar met de bescherming tegen de alfavariant (95 procent). 
• In ditzelfde onderzoek werd gevonden dat het AstraZeneca-vaccin voor 92 procent beschermt tegen ziekenhuisopname als gevolg van besmetting met de deltavariant. Ook dit is volgens de onderzoekers vergelijkbaar met de bescherming tegen de alfavariant (86 procent).
• Hoe goed het Moderna-vaccin beschermt tegen ziekenhuisopname als gevolg van de deltavariant weten we nog niet goed. Op basis van relatief weinig gevallen vonden Canadese onderzoekers dat één dosis Moderna voor 96 procent beschermt tegen ziekenhuisopname en sterfte na besmetting met de deltavariant. Ook dit is volgens de onderzoekers vergelijkbaar met de bescherming tegen de alfavariant (80 procent). De verschillen tussen de twee percentages kunnen volgens de onderzoekers het gevolg zijn van het kleine aantal gevallen.
• Volgens Zuid-Afrikaans onderzoek beschermt het Janssen-vaccin voor 71 procent tegen ziekenhuisopname als gevolg van besmetting met de deltavariant. Vóór de opkomst van de deltavariant was dit 85 procent.

Wat is de kans dat ik ondanks vaccinatie overlijd aan COVID-19? We weten dat tijdens de eerste coronagolf in 2020 ongeveer 1 procent van de besmette personen overleed aan de gevolgen van het virus. In theorie verlaagt vaccinatie de kans op sterfte dus van 1 naar 0,04 procent wanneer het coronavaccin voor 96 procent effectief tegen sterfte is. Wat de kans op overlijden op individueel niveau is, is niet te berekenen.

We weten dat vaccins de overdracht van de alfavariant tegengingen. Of dat bij de deltavariant ook zo is, wordt nog onderzocht. Als vaccinatie eraan bijdraagt dat het coronavirus nog amper rondgaat, dan wordt de kans om ernstige COVID-19 te krijgen uiteraard nog een stuk kleiner. Maar honderd procent uitgesloten is het dus niet.

Bron: NU 210810

Dodelijke uitbraak Vlaams zorgcentrum

Dodelijke uitbraak Vlaams zorgcentrum zet Colombiaanse variant in spotlight

Zeven volledig gevaccineerde inwoners van een woonzorgcentrum in Vlaanderen zijn overleden na een corona-uitbraak. De 80- en 90-plussers waren besmet geraakt met de B.1.621-variant. Deze zogenoemde Colombiaanse variant van het coronavirus is volgens instanties en experts niet gelijk reden tot ernstige zorgen - maar wel een om heel goed in de gaten te houden.
De virusmutatie dook voor het eerst op in januari in Colombia. Daar is hij verantwoordelijk voor zo'n 95 procent van de vastgestelde infecties. In Nederland is de variant amper aangetroffen. In het laboratorium zijn vooralsnog 43 besmettingen ontdekt, schrijft het RIVM. Dat waren allemaal gevallen die in juni of eerder dit jaar zijn vastgesteld.

Florida en Spanje

"Deze variant verspreidt zich traag vanuit Colombia over de wereld", zegt de Vlaamse viroloog Marc Van Ranst. Buiten Zuid-Amerika zijn de VS en Spanje de voornaamste plekken waar B.1.621 is vastgesteld.
Volgens Amerikaanse media was de variant halverwege juli goed voor 2,1 procent van de infecties. In Florida ligt dat percentage een stuk hoger, op zo'n 10 procent, omdat er veel vliegverkeer is vanuit Latijns-Amerika naar Miami en andersom.
Van Ranst schat dat de variant in Spanje voor zo'n 5 tot 10 procent van alle nieuwe besmettingen zorgt. "In België gaat het om kleine aantallen"; enkele tientallen, legt de viroloog uit. Des te opvallender is de fatale uitbraak in de woonzorgcentrum Ter Burg in de gemeente Zaventem bij Brussel.

Twee prikken gehad

Vermoedelijk is het virus via een bezoeker binnengeraakt op de afdeling voor patiënten met vergevorderde dementie. De eerste besmetting werd halverwege juli vastgesteld. Inmiddels zijn ruim twintig bewoners en personeelsleden positief getest. Zeven van de 28 bewoners zijn overleden, ondanks dat ze allemaal dubbel waren ingeënt met het vaccin BioNTech/Pfizer.
"Ik denk dat er twee mogelijkheden zijn", zegt Van Ranst. "Bijvoorbeeld dat bij deze variant het vaccin minder goed beschermt." De tweede optie slaat terug op het feit dat de bewoners zo'n zes maanden geleden zijn gevaccineerd. Voor deze kwetsbare groep neemt de werking van het vaccin volgens de Vlaamse viroloog sneller af. "We zien dat ook met een griepprik: die gaat bij hoogbejaarden ook maar een half jaar mee." Toch benadrukt Van Ranst dat het nog te vroeg is voor harde conclusies.

Besmetting na vaccinatie

Sowieso bieden de huidige vaccins geen 100 procent bescherming tegen covid-19. Het is statistisch gezien onvermijdelijk dat een klein deel van de volledig gevaccineerde mensen alsnog besmet raakt en symptomen ontwikkelt. Maar inenting maakt de kans daarop wel veel kleiner dan zonder vaccinatie.
Hoe ouder iemand is en hoe zwakker zijn immuunsysteem, hoe groter de kans op ziekte na infectie. Zeker bij de besmettelijkere deltavariant. Maar in hoeverre dat eventueel voor de Colombiaanse variant geldt, is nog onduidelijk.

'Geen bewijs voor extra besmettelijkheid'

Public Health England meldde onlangs dat er geen bewijs is gevonden dat de Colombiaanse variant besmettelijker is dan de nu dominante deltavariant. Wel suggereren de voorlopige data dat de huidige vaccins mogelijk minder goed werken tegen B.1.621. Maar aangezien er nog maar 37 besmettingen van zijn vastgesteld in Engeland, staat het onderzoek naar deze variant ook in het Verenigd Koninkrijk nog in de kinderschoenen.
"Het kan ook zijn dat de Colombiaanse variant nooit echt voet aan de grond krijgt, net als de P1-variant uit Brazilië", zegt veldepidemioloog Amrish Baidjoe. Want van alle honderden opgedoken virusvarianten zijn er slechts enkelen dominant geworden. Zoals nu de deltavariant (eerst gevonden in India) en daarvoor de alfavariant (voor het eerst opgedoken in het Verenigd Koninkrijk).

Deltavariant grootste zorg

Onderzoek zal moeten uitwijzen hoe gevaarlijk B.1.621 is. Baidjoe: "De besmettelijkere deltavariant blijft nu duidelijk de grootste zorg. Maar als je kijkt naar wat er in het Vlaamse verzorgingstehuis is gebeurd, is het goed om deze variant in het oog te houden."
Dat gebeurt dus ook. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft de variant vermeld als zorgelijk genoeg om te monitoren. Dat is een stap onder Variant of Concern (VOC) of Variant of Interest (VOI), omdat de mogelijke impact ervan nog te onduidelijk is. Dat verklaart ook waarom de Colombiaanse mutatie nog niet is vernoemd naar een letter uit het Griekse alfabet. Dat gebeurt alleen bij een VOC of VOI.
De ECDC, het Europese RIVM, heeft de Colombiaanse variant iets nadrukkelijker op de radar. Van Ranst: "Er is geen reden tot paniek, maar er zijn wel zorgen. Want de deltavariant begon ook met een paar gevallen en een paar weken later nam het ruim 96 procent van alle besmettingen voor zijn rekening."

Bron: NOS 210806

Manifest van KBOPCOB voor de verkiezingen in 2021

Uit het manifest van KBOPCOB voor de verkiezingen in 2021

Mensen centraal, niet de regels

• Speerpunt 1: Mobiliteit en verkeersveiligheid 
• Speerpunt 2: Voldoende inkomen voor ouderen 
• Lokaal armoedebeleid 
• Speerpunt 3: Ouderenwerkloosheid omlaag 
• Speerpunt 4: Toegankelijke openbare ruimte 
• Speerpunt 5: Welzijn en Zorg 
• Goede ouderenzorg
• Samenspel tussen hulpverleners 
• Speerpunt 6: Passend en betaalbaar wonen 
• Speerpunt 7: Een veilige gemeente
• Speerpunt 8: Digitalisering zonder uitsluiting 
• Speerpunt 9: Aandacht voor zingeving 

Veel staat in het werkplan van de Grijze Ezel

Lees het Manifest

Bron KBOPCOB 210713

Huis ventileer tegen corona, maar hoe dan?

De overheid wil dat je je huis ventileert tegen corona, maar hoe dan?

Sinds de persconferentie van demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge op 19 juli, is het regelmatig ventileren van je huis een van de vier basisregels om het coronavirus te bestrijden. Deskundigen hameren al langer op ventilatie in de strijd tegen de coronapandemie, maar zijn ook kritisch op het huidige ventilatiebeleid. Hoe lucht je je huis dan wel goed?

"Hoe meer virusdeeltjes je inademt, hoe groter de kans dat je besmet wordt", vertelt ventilatie-expert Francesco Franchimon aan NU.nl. Hij promoveerde aan de Technische Universiteit Eindhoven. "In een ruimte waar een besmette persoon aanwezig is en waar niet wordt geventileerd, wordt de concentratie virusdeeltjes die de besmette persoon uitademt niet verdund en dus kunnen die deeltjes de ruimte ook niet verlaten."

Experts reageerden zaterdag in Trouw kritisch op het advies van Rutte tijdens de persconferentie van 19 juli om ervoor te zorgen "dat er minimaal een kwartier per dag frisse lucht door het huis stroomt". Ze vinden het huidige ventilatiebeleid bovendien te vrijblijvend en pleiten voor een speciale adviesgroep die het kabinet en Outbreak Management Team (OMT) adviseert over 'frisseluchtmaatregelen'.

Wat Rutte tijdens die persconferentie zei, komt echter niet helemaal overeen met wat het RIVM adviseert. Dat adviseert namelijk om méér te doen dan slechts een kwartiertje luchten per dag.

"Het is goed om duidelijk onderscheid te maken tussen ventileren en luchten", zegt Alvin Bartels, beleidsadviseur Infectiepreventie bij het RIVM. "Ventileren is het continu verversen van binnenlucht met verse buitenlucht. En luchten is het wijd tegenover elkaar openzetten van ramen en deuren om snel de binnenlucht te verversen."

Het advies van het RIVM is dan ook om 24 uur per dag te ventileren door bijvoorbeeld de ramen op een kier te zetten, ventilatieroosters open te houden of het mechanische ventilatiesysteem continu aan te houden. Daarbovenop raadt het RIVM aan om dagelijks "een aantal keer per dag" ongeveer tien tot vijftien minuten te luchten. Hoe vaak precies, meldt het instituut niet.

Na deze situaties zou je volgens het RIVM in elk geval moeten luchten:

• Na het koken
• Na het douchen
• Als je met producten als verf of lijm hebt gewerkt

'Frisse lucht speelt beperkte rol in bestrijding pandemie'

"Thuis speelt frisse lucht maar een heel beperkte rol, omdat je daar niet altijd de anderhalvemetermaatregel kan handhaven", zegt ventilatie-expert Franchimon. Hij benadrukt dat ventilatie en luchten de anderhalvemeterregel niet kunnen vervangen. Toch vindt hij het goed om thuis bewust met frisse lucht bezig te zijn. Zo benadrukt hij dat het belangrijk is dat er een goede doorstroming van de lucht in huis is, door - zoals ook het RIVM adviseert - regelmatig te luchten. Franchimon pleit verder voor meer gebruik van CO2- monitoring met bijvoorbeeld CO2-meters, zoals in België veel gebeurt. Die geven aan wanneer het nodig is om te luchten. Franchimon gebruikt voor de beste luchtverversing thuis een vergelijking met vroeger, toen in veel huizen nog werd gerookt. "Meestal werden dan de ramen opengezet om te voorkomen dat een kamer blauw zou komen te staan. En als het bezoek weg was, werden alle ramen geopend om de sigarettengeur weg te krijgen. Ventileer en lucht het huis alsof iemand binnen rookt."

Ook kan het volgens Franchimon verstandig zijn om voor ramen tegen elkaar open te zetten als er mensen op bezoek zijn. Het RIVM heeft daar wel een kanttekening bij: als je ramen tegenover elkaar open zet, zorg er dan voor dat er geen luchtstroom van de ene naar de andere persoon ontstaat. Daardoor kunnen eventuele virusdeeltjes namelijk juist in de richting van een onbesmette persoon geblazen worden.

Franchimon: "Het grootste probleem is naar mijn mening dat het belang van ventileren uit ons collectieve geheugen is verdwenen. Ventileren was 150 jaar geleden bedoeld om infecties te bestrijden. Maar door de opkomst van vaccinaties en antibiotica zijn we de aandacht hiervoor in de loop der tijd verloren."

Klik hier voor alle adviezen van de overheid rondom ventilatie.

Bron; Nu 210801

Belangrijk rapport RIVM

 Er is weinig nieuws te melden.Er verscheen een  belangrijke brochure van de RIVM na het raadplegen van netwerken integrale ouderenzorg. Stichting de Grijze Ezel Heemskerk maakt deel uit van de verzameling netwerken. Het betreft "210500-RIVM-Brochure-Netwerken-Integrale-ouderenzorg.pdf"

Een drietal tabellen uit de brochure:

Tabel 2. Overzicht corona-gerelateerde interventies/activiteiten gericht op ouderen en professionals.

Interventie/ activiteit n.a.v. uitbraak coronavirus	% van aantal netwerken
Voor ouderen	(n=90)
1. Belcirkels/ telefonisch contact/ videobellen/ beeldbellen	32
2. Huisbezoeken of 1 op 1 contacten	13
3. Extra aandacht voor (laatste) behandelwensen/ ACP	13
Voor professionals	(n=80)
1. Voorzien in persoonlijke beschermingsmiddelen	25
2. Regelmatig(er) overleg en informatie-uitwisseling, delen geleerde lessen en voorbeelden	19
3. Digitale/ online overleggen en bijeenkomsten i.p.v. fysieke	18

Tabel 3. Toepassing elementen handreiking kwetsbare ouderen.

Elementen handreiking	% van netwerken dat zich richt op (zeer) kwetsbare ouderen, handreiking kent en elementen ervan toepast
	2020 (n=80)	2021 (n=66)
Vroegsignalering	80	82
Multidomeinanalyse (MDA)	34	52
Kernteam dat bestaat uit huisarts, POH, wijkverpleegkundige, vertegenwoordiger uit het wijkteam	80	55
Multidisciplinair overleg (MDO)	91	86
Individueel zorg/leefplan	68	73
Casemanagement en zorgcoördinatie	88	89

Tabel 4. Ervaren knelpunten binnen netwerken.

Knelpunten	% van alle netwerken met knelpunten in
	2020 (n=106)	2021 (n=79)
Geen structurele financiering beschikbaar	62	66
Gegevensuitwisseling tussen professionals is lastig	46	39
Onvoldoende verbinding tussen medisch en sociaal domein	42	37
Onvoldoende of geen beschikbaarheid specialist ouderengeneeskunde in de eerste lijn	16	27
Gegevensuitwisseling met ouderen is niet mogelijk	12	20
Marktwerking/ concurrentie	11	24
Geen regionale ondersteuning bij het organiseren van de samenwerking	10	10
Schotten in de wetten/ financiering	7	71
Versnippering aanbod zorg en ondersteuning	6	41

De brochure is te downloaden op de website van de RIVM:

https://www.rivm.nl/documenten/netwerken-integrale-ouderenzorg-wat-is-stand-van-zaken-in-nederland

Maatschappelijke waarde van mantelzorg

Onderzoeksbureau Ecorys heeft in opdracht van MantelzorgNL in kaart gebracht wat de maatschappelijke waarde van mantelzorg is. De bevindingen van deze landelijke studie zijn gepubliceerd in deze rapportage. Een factsheet omvat een vertaling van de landelijke studie naar de gemeente Heemskerk, daaruit enige gegevens:



Meer weten?

Zie  Waarde van mantelzorg is 22 miljard per jaar

Bron: MantelzorgNL 210709

Dit gaat nog minstens een jaar duren

OMT-viroloog: ‘Dit gaat nog minstens een jaar duren’

De huidige golf is zeker niet de laatste. Er komt er in het najaar nog een, en in de winter en in het voorjaar ook. Maatregelen blijven nodig: afstand, mondkapjes en testen. Dat verwacht viroloog Alex Friedrich van het UMCG, tevens een van de vaste experts van het Outbreak Management Team (OMT). in De Telegraaf.

,,Er blijft voorlopig een risico dat uitbraken voor extra druk op de zorg zullen zorgen”, zegt Friedrich. Na de huidige golf, waarvan we inmiddels over de top zijn, verwachten Friedrich en zijn collega’s in het UMCG in september/oktober opnieuw een opleving en in de winter opnieuw. Gaat alles volgens voorspelling, dan zal de golf in het voorjaar van 2022 een stuk lager uitvallen en de golven daarna steeds wat minder hoog worden. ,,Dat we met het virus moeten leven, dat staat al lang vast”, zegt Friedrich.

,,We kunnen verrast worden door varianten die ons immuunsysteem beter kunnen omzeilen”, zegt de viroloog. ,,Bijvoorbeeld door een variant die op dit moment ontstaat op het zuidelijk halfrond, waar het winter is en waar we zéér veel besmettingen zien. Er zitten nog heel wat letters in het Griekse alfabet.”Vast staat wel dat wie volledig gevaccineerd is, minder ziek zal worden, ook na besmetting met de deltavariant. ,,Toch zien we ook gevaccineerde medewerkers die wel degelijk symptomen krijgen en zich ziek voelen”, zegt Friedrich. ,,Dat was wel enigszins verrassend.”

Dat hoeft niet de laatste verrassing te zijn.

Bron(nen): Telegraaf 123RF 210723

Nederland grotendeels donkerrood kaart v Europees gezondheidsinstituut

Nederland kleurt grotendeels donkerrood op de kaart van het Europees gezondheidsinstituut ECDC. De provincies Utrecht, Noord- en Zuid-Holland, Gelderland, Noord- Brabant en Overijssel gaan van rood naar donkerrood. Groningen behoudt de donkerrode kleur. De andere provincies blijven rood.

Op basis van de kleurcodes kunnen Europese landen de regels voor onder meer toeristen aanpassen. Toen Nederland vorige week grotendeels rood kleurde, vielen de reisbeperkingen van andere landen mee.

Vier weken geleden kleurde Nederland juist weer geel en groen, maar dat veranderde toen het aantal positieve coronatests in korte tijd explosief steeg.

Bron: NOS 210722

Stijging positieve tests Covid-19 Heemskerk 210715

 

VS gaat waarschuwen voor zeldzame zenuwziekte bij Janssen-vaccin

De Amerikaanse toezichthouder FDA is van plan om te gaan waarschuwen voor een verhoogde kans op het Guillain-Barré-syndroom na een inenting met het Janssen-vaccin. De kans op deze zenuwaandoening na een prik is klein. Volgens de FDA wegen de voordelen van het Janssen-vaccin daarom nog altijd op tegen de nadelen. Dat schrijft The New York Times.


In de Verenigde Staten hebben bijna 13 miljoen mensen een inenting gehad met Janssen. De Amerikaanse autoriteiten hebben bij deze groep ongeveer 100 gevallen vastgesteld van het Guillain-Barré-syndroom. De meeste mensen die de aandoening krijgen, herstellen daarvan.

Eerder waren er al meldingen over een verhoogde kans op trombose bij het Janssen-vaccin. Zowel in de Verenigde Staten als in Nederland waren die berichten reden om het gebruik van het vaccin enige tijd op te schorten. Het Europees Medicijnagentschap (EMA) concludeerde in april dat de kans op bijwerkingen heel klein is.


Begin vorige maand adviseerde de Gezondheidsraad om bij 40-minners de voorkeur te geven aan Biontech-Pfizer en Moderna boven Janssen. Hugo de Jonge brak eind vorige maand nog wel een lans voor Janssen. “Het is een ideaal vaccin als je met één prik klaar wil zijn, klaar voor de zomer, voor de festivals, voor ‘dansen met Janssen’”, zei hij op 23 juni.

Bron; Joop 210712

Rijksoverheid-Corona-maatregelen-per-10-juli

 

SCP-passende-zorg-voor-ouderen-thuis

SCP: deel van thuiswonende ouderen ontvangt te weinig passende zorg

Een deel van de thuiswonende ouderen ontvangt niet of te weinig passende zorg, zegt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een vandaag verschenen rapport. Ruim 1,2 miljoen 75-plussers wonen in Nederland zelfstandig. Over het algemeen redden zij zich goed, maar een deel wordt belemmerd door 'hardnekkige' knelpunten.

De overheid wil dat ouderen langer thuis blijven wonen, maar een deel komt daardoor in de knel, schetst het SCP in dit rapport. Sommige ouderen voldoen soms (net) niet aan de voorwaarden om zorg of ondersteuning te krijgen, terwijl anderen moeite hebben om passend aanbod te vinden.

Ook staan sommigen niet goed op de radar van professionele hulpverleners, terwijl ze wel zorg nodig hebben. Financiële redenen kunnen daarbij een rol spelen, maar ook de wens om zelf regie te houden.

Een gebrek aan voldoende passende zorg en ondersteuning kan leiden tot verergering van de problemen, een lagere kwaliteit van leven en een verhoogde kans op de inzet van acute en vaak zwaardere zorg.

Voor dit onderzoek heeft het SCP verkennend onderzoek gedaan in 2019. Hiervoor hebben zij verschillende zorgorganisaties en -professionals geïnterviewd en is literatuuronderzoek gedaan.

"Het zorgstelsel voor ouderen is zo ingewikkeld dat het moeilijk is om een volledig overzicht te krijgen van de verschillende zorgdomeinen en welke geldpotjes er allemaal zijn", zegt Inger Plaisier, onderzoeker bij het SCP.

In 2015 zijn er namelijk meer regels ingevoerd om de zorg beter passend te maken, maar in de praktijk is dit ingewikkelder geworden. Er zijn veel procedures en papierwerk bijgekomen, zegt Plaisier. "Bij de uitvoering van zorg zijn zo veel instanties betrokken, dat de zorgprofessionals vaak zelf ook niet weten hoe het precies zit, wat er mogelijk is en waar ze kunnen aankloppen. Mensen weten elkaar niet te vinden."

Een ander knelpunt is het tekort aan middelen en personeel om passende zorg en ondersteuning te kunnen bieden aan ouderen. Volgens het SCP ontbreekt het vaak ook aan de juiste deskundigheid en vaardigheden bij zorgprofessionals. Zij krijgen van hun organisatie vaak te weinig ruimte om te kunnen handelen.

Er zijn altijd andere belangen die belangrijker lijken te zijn en de belangen van de cliënt overschaduwen.

SCP-onderzoeker Inger Plaisier:

"Er komen veel regels, protocollen en papierwerk bij kijken, dus zorgverleners kunnen vaak niet doen wat zij willen. Ze hebben goede intenties, maar zijn beperkt in wat ze kunnen en mogen doen", aldus Plaisier. "Mensen kunnen de belangen van de cliënt vaak niet voorop stellen. Er zijn altijd andere belangen die belangrijker lijken te zijn en de belangen van de cliënt overschaduwen."

Daarnaast is ook het gedrag van ouderen en hun naasten van invloed op de ontvangen zorg en ondersteuning. "Het is moeilijk om te onderkennen dat je zorg nodig hebt en niet meer de zelfstandige volwassene bent die je lange tijd was", zegt Plaisier. "Inzien dat je afhankelijk wordt, is een emotionele aanslag op ouderen, die verwerkt moet worden."

Bovendien hebben ouderen en hun naasten vaak niet alle informatie en bronnen tot hun beschikking vanwege het complexe systeem.

Omgaan met het huidige stelsel

Voor concrete oplossingen is er volgens het SCP vervolgonderzoek nodig. "Een goede eerste stap is om lokaal te kijken welke hobbels er zijn en wat er gedaan kan worden met betrokkenen in het netwerk van de ouderenzorg", vertelt Plaisier. "Je moet proberen met z'n allen een manier te vinden om met het huidige stelsel om te gaan en welke mogelijkheden het wel biedt."

Hoe zitten de wetten hierover in elkaar?

Gemeenten moeten ervoor zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) ontvangen ouderen die zelfstandig thuiswonen zorg en ondersteuning via de gemeente.

Ouderen die in een zorginstelling wonen, zoals een verpleeghuis, ontvangen zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz). Dit wordt door de landelijke overheid gefinancierd en door zorgkantoren uitgevoerd.

Om in aanmerking te komen voor de Wlz-zorg, heeft een oudere een indicatie nodig van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ).

Bron: NOS 210708

Link naar rapport SCP-passende-zorg-voor-ouderen-thuis

Positieve tests Covid 19 t.o.v. totaal aantal tests

 

Het stijgt weer!

Geen vierde golf?

Geen paniek: er komt geen vierde golf

Experts zijn optimistisch er geen vierde coronagolf komt en dat een nieuwe lockdown onnodig is. De belangrijkste reden is de steeds verder toegenomen vaccinatiegraad. Er zullen lokaal en regionaal oplevingen komen, maar die zijn niet gevaarlijk, denken ze.

„Ik geloof dat je dan vooral naar regionale maatregelen toegaat”, stelt viroloog Bert Niesters tegen De Telegraaf. „En als we dan de komende maanden blijven doorprikken, komen we ergens wel op een moment dat we de anderhalve meter afstand kunnen loslaten.”

Er blijven risico's op plaatsen waar veel mensen niet gevaccineerd zijn, zoals in wijken waar veel mensen met een migratieachtergrond wonen en op de Biblebelt

De uitbraakjes die er nu zijn zijn vaak terug te leiden naar disco's of andere plaatsen waar veel jonge mensen bijeenkomen. Alleen een uitgangsgelegenheid in Enschede was al goed voor 160 nieuwe besmettingen.

Bij de nieuwe besmettingen zitten amper mensen die volledig zijn gevaccineerd. Dus naarmate de vaccinatiegraad toeneemt zal het aantal besmettingen weer dalen.

De kans op ziekenhuisopnames is na twee prikken klein. Pfizer beschermt voor 96 procent daartegen bij de deltavariant, AstraZeneca voor 92 procent. Volgens het RIVM bereik je bij Pfizer een week na de tweede prik de beloofde beschermingsgraad en bij Moderna, AstraZeneca en Janssen twee weken na je laatste of enige prik die bescherming.

Bron: Welingelichte Kringen 210706

Meer besmettingen

Weer meer besmettingen gemeld, meerdere oorzaken mogelijk

Na weken van daling van het aantal coronabesmettingen wordt de laatste dagen met die trend gebroken. Het RIVM meldde vandaag 1146 nieuwe coronabesmettingen. Ter vergelijking, vorige week zaterdag waren dat er nog 429. Waardoor de stijging komt, is nog lastig te zeggen.

Sinds de versoepelingen ingingen op 26 juni is het aantal coronabesmettingen met bijna 14 procent gestegen. "Maar de dagelijkse coronacijfers bieden eigenlijk relatief weinig duiding, zoals waaróm ze stijgen", zegt redacteur Joost Schellevis, die de coronacijfers volgt.

"Daardoor is bijvoorbeeld ook niet duidelijk wat het aandeel is van de mensen die positief zijn getest toen ze naar een discotheek of evenement wilden."

De afgelopen dagen werden zo'n 279.000 testafspraken gemaakt bij Testen voor Toegang. De positieve resultaten van de testen van Testen voor Toegang worden ook doorgegeven aan het RIVM. Daardoor zouden coronagevallen kunnen zijn opgespoord die anders onder de radar zouden zijn gebleven. "Maar ook bij de GGD stegen de afgelopen dagen de besmettingsaantallen, terwijl daar niet vaker is getest", zegt Schellevis.

Meer mensen in de GGD-teststraat positief getest 

Viroloog Marion Koopmans reageerde gisteren in het NOS Journaal op de rol van de deltavariant en het aantal besmettingen. Bijna 50 procent van de besmettingen is inmiddels afkomstig van de deltavariant. "Dat speelt zeker een rol, maar het aantal besmettingen is vooral afhankelijk van hoe goed mensen zich aan de basisregels blijven houden. Want veel mensen zijn nog niet volledig gevaccineerd."

Tegelijkertijd zijn de coronaregels sinds 26 juni wel weer verder versoepeld. "En dat hoeft ook niet te worden teruggedraaid", zei Koopmans. "Maar we moeten ons wel aan die basisregels blijven houden."

Hoewel het aantal besmettingen de laatste dagen stijgt, blijft de bezetting in de ziekenhuizen nog steeds dalen. Sinds 26 juni maakt het RIVM in het weekend een schatting van de ziekenhuisbezetting op basis van de cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Er liggen nu naar schatting 230 mensen met corona in het ziekenhuis, gisteren waren dat er 248.

Bron: NOS 210703

Is herhaalprik nog nodig?

Positieve geluiden over beschermingsduur vaccins, is herhaalprik nog nodig?

Langzaam maar zeker wordt er steeds meer duidelijk over de mogelijke beschermingsduur van de goedgekeurde coronavaccins. Zo werd deze week bekend dat de vaccins van Pfizer en Moderna mogelijk jaren bescherming kunnen bieden tegen het coronavirus. En blijkt uit de eerste resultaten van een studie van de Universiteit van Oxford dat antistoffen tot minimaal een jaar na de eerste dosering met AstraZeneca verhoogd blijven.

Dat is goed nieuws, zeggen Ben van der Zeijst, emeritus hoogleraar vaccins, en immunoloog Dimitri Diavatopoulos van het Nijmeegse Radboudumc. En heeft ook effect op het vaccineren in Nederland: herhaalprikken kunnen hierdoor pas later nodig zijn.

"Het ziet er allemaal heel goed uit", zegt Van der Zeijst, ook voormalig directeur van het Nederlandse Vaccin Instituut en voormalig hoofd Vaccins van het RIVM. "We waren eerst bang dat er na een half jaar een herhaalprik zou moeten worden gepland, maar alles wijst erop dat dat niet nodig is."

Wat zijn antistoffen?

Om te begrijpen wat de onderzoeksresultaten precies betekenen, moeten we eerst stilstaan bij wat antistoffen precies zijn.

Als je wordt gevaccineerd met een coronavaccin reageert je immuunsysteem daarop. Het maakt antistoffen aan - die beschermen tegen besmetting - en t-cellen (afweercellen) die de ernst van de ziekte bij een besmetting verminderen.

Antistoffen vormen zich in de slijmvliezen van de luchtwegen en werken letterlijk als een schild, legt Diavatopoulos uit. "De antistoffen vangen het virus en voorkomen dat het zich kan hechten aan je luchtwegen en dus ook niet kan vermenigvuldigen." De kans dat je heel ziek wordt of overlijdt door corona met antistoffen in je lichaam is verwaarloosbaar.

Hoe werkt een coronavaccin?

Na een vaccinatie met de goedgekeurde coronavaccins heeft iedereen een hoog aantal antistoffen in zijn lichaam. Het kan zijn dat deze op een gegeven moment afnemen, en dat betekent dat je weer vatbaarder raakt voor een besmetting met het coronavirus.

Je wilt dus dat het aantal antistoffen in je lichaam zo hoog mogelijk blijft. Het onderzoek over de mRNA-vaccins Pfizer en Moderna laat zien dat de antistoffen die je krijgt door het vaccin 'doorrijpen', zegt Diavatopoulos. "Het antistofvormingsproces blijft bezig. Dat betekent waarschijnlijk dat de afweer door de antistoffen niet snel weg is." Het onderzoek over vectorvaccin AstraZeneca laat ook zien dat die antistoffen hoog blijven.

Dit kan betekenen dat er de komende tijd geen 'boostervaccinaties', een soort herhalingsprikken, nodig zijn. Maar hoelang dat precies gaat duren, is moeilijk in te schatten. Volgens het onderzoek kan dit jaren duren bij de mRNA-vaccins, bij AstraZeneca wordt gesproken over een jaar. Over het Janssen-vaccin zijn nog geen onderzoeksresultaten bekend, maar de kans is groot dat die dezelfde resultaten laat zien als vectorvaccin-collega AstraZeneca, zegt Van der Zeijst.

“Als de antilichamen wegvallen, wil dat niet zeggen dat je geheel onbeschermd raakt tegen het coronavirus.“ 

(Emeritus hoogleraar vaccins Ben van der Zeijst)

Maar de antistoffen zijn niet de enige relevante cellen waarnaar gekeken moet worden, zegt Van der Zeijst. 

"Als de antilichamen wegvallen, wil dat niet zeggen dat je geheel onbeschermd raakt tegen het coronavirus. Je hebt ook geheugencellen - die 'memory b-cellen' heten - die antilichamen kunnen aanmaken als je lichaam weer in aanraking komt met het virus."

Die blijven misschien wel tien jaar in je lichaam, zegt de emeritus hoogleraar. Die geheugencellen kunnen je dus ook beschermen, maar wel met een vertraging. "Antistoffen beschermen meteen, geheugencellen hebben een paar dagen nodig om nieuwe antistoffen aan te maken."

Toch blijft het een schatting wanneer een herhaalprik dan wel nodig gaat zijn - als dit überhaupt ooit gebeurt. "We weten namelijk niet hoe veel antistoffen er precies nodig zijn voor bescherming tegen een infectie of tegen ernstige ziekte. Dus je hebt geen drempelwaarde waar je onderzoek naar kan doen. We weten dat het aantal antistoffen dat mensen nu hebben genoeg is, maar op een gegeven moment loopt dat af. Wanneer is het dan te weinig? Dat weten we nu nog niet", zegt Diavatopoulos.

Verschil met vectorvaccins

De kans is wel groter dat bij vectorvaccins Janssen en AstraZeneca een herhaalprik nodig is dan bij de mRNA- vaccins Pfizer en Moderna, zeggen beide deskundigen. De vectorvaccins maken namelijk minder antistoffen aan. Dat wil overigens niet zeggen dat deze vaccins 'minder goed' werken.

Diavatopoulos: "De vectorvaccins hebben krachtigere afweercellen, t-cellen genoemd, die ervoor zorgen dat je minder ziek raakt van een besmetting. Omdat deze vaccins minder antistoffen aanmaken zijn ze dus iets minder goed in het beschermen tegen een besmetting, maar als je besmet raakt kunnen ze je wel goed beschermen. Ze zijn mogelijk beter in het verwijderen van het virus dan in het voorkomen."

“Het is misschien alleen nodig om mensen met een zwak immuunsysteem nog een keer te vaccineren.“
(Immunoloog Dimitri Diavatopoulos)

Beide deskundigen denken dat het zeker nog een tijd gaat duren voordat een herhaalprik nodig is. "Het vaccineren zal steeds meer gaan lijken op andere vaccinatiecampagnes tegen infectieziektes, waarbij het misschien alleen nodig is om mensen met een zwak immuunsysteem nog een keer te vaccineren", zegt Diavatopoulos. Van der Zeijst verwacht dat het zeker twee tot drie jaar duurt voordat de eerste herhaalprik pas nodig is. "En misschien is het helemaal niet nodig."

Deze scenario's zijn wel afhankelijk van hoe het virus muteert en of de vaccins dus beschermen tegen nieuwe virusvarianten. "Als blijkt dat de vaccins minder goed werken tegen een nieuwe variant, dan is de kans groot dat er wel een herhaalprik nodig is. Een speciale herhaalprik die beschermd tegen al deze varianten. Maar dat zal de komende maanden nog niet nodig zijn, denk ik", zegt Van der Zeijst.

Bron: NOS 210630

Coronavaccins bescherming

Coronavaccins zouden weleens jarenlang bescherming kunnen geven

De coronavaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna zetten het immuunsysteem dusdanig lang aan het werk, dat het volgens Amerikaanse onderzoekers weleens zou kunnen dat ze jarenlang bescherming zullen geven tegen het virus. Mits dat niet muteert op een manier die vaccins omzeilt.

"Een zeer, zeer goed teken" noemt immunoloog Ali Ellebedy van Washington University de resultaten van het onderzoek tegenover The New York Times. Hij en zijn team hebben hun bevindingen gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Nature.

De studie was niet heel groot, maar wel intensief voor de deelnemers. Veertien mensen lieten vrijwillig puncties nemen van hun lymfeklieren, waarin immuuncellen worden klaargestoomd om virussen effectief te herkennen en te helpen bestrijden. De proefpersonen ondergingen de puncties meerdere keren, tot vijftien weken na hun eerste prik.

B-geheugencellen

Het onderzoek wees uit dat het centrum waar zogeheten B-geheugencellen hun 'training' krijgen na die vijftien weken nog steeds zeer actief was. Daarover is onderzoeksleider Ellebedy opgetogen, want van andere vaccinaties is bekend dat dit specifieke en belangrijke effect na een week of twee vaak al minder krachtig wordt.

Ook immunologen van andere universiteiten reageren verheugd op de bevindingen. Deepta Bhattacharya van de University of Arizona schat op basis van de studie in dat een eventuele vervolgprik, een zogenoemde booster, alleen nodig zal zijn als bepaalde coronavarianten zullen opkomen waar de vaccins niet goed tegen werken. Van het simpelweg afnemen van immuniteit zal geen sprake zijn, zegt de immunoloog tegen The New York Times. "Ik zie dat gewoon niet gebeuren."

Hoe lang de vaccins precies bescherming zullen bieden tegen het coronavirus, valt ook na deze studie nog niet met zekerheid te zeggen. Het onderzoek zegt ook niets over de vaccins van Johnson & Johnson en AstraZeneca. Die werken op een andere manier dan de zogeheten mRNA-vaccins van Moderna en Pfizer/BioNTech.

Bron: ANP 210629

Vrees dat vaccins niet werken tegen Delta-plus variant

In India is een nieuwe coronavariant opgedoken die de gezondheidsautoriteiten grote zorgen baart. De nieuwe mutatie, die niet Epsilon maar Delta plus wordt genoemd, is aangetroffen in de deelstaat Maharashtra, waar Mumbai ligt. Daar zijn tot nu toe 16 besmettingen vastgesteld. Het werkelijke aantal infecties met de nieuwe variant ligt vermoedelijk een stuk hoger. Niet alle coronatesten worden genetisch geanalyseerd.


Volgens het Indiase ministerie van Volksgezondheid is de Delta plus-variant besmettelijker dan eerdere mutaties. De Delta plus-variant bevat een aanpassing (K417N) die ook al werd geconstateerd bij de Beta-variant, die voor het eerst werd vastgesteld in Zuid-Afrika.

De vrees bestaat dat coronavaccinatie of een doorgemaakte coronabesmetting niets uithalen tegen de Delta plus-variant. De Indiase viroloog Shahid Jameel wijst erop dat de Beta-variant ook al veel beter in staat was om vaccinaties te omzeilen.

De Amerikaanse epidemioloog Eric Feigl-Ding luidt op Twitter ondertussen de noodklok over de Delta-variant. Hij wijst erop dat het reproductiegetal R bij de nieuwe mutatie veel hoger ligt dan bij eerdere varianten.


“Het Verenigd Koninkrijk miste de Delta-variant totdat het te laat was. Laten wij die fout niet ook maken”, waarschuwt Feigl-Ding. Boris Johnson moest het opheffen van de coronamaatregelen in het Verenigd Koninkrijk met een maand uitstellen vanwege het toegenomen aantal besmettingen.

Dat de nieuwe Delta-variant veel besmettelijker is, blijkt niet alleen uit de besmettingscijfers die in sommige landen weer snel oplopen, maar ook uit anekdotisch bewijs. Zo besmette een Australiër vorige week twee mensen in het voorbijgaan.

Bron: Joop 210623

De Delta-variant rukt op in Nederland

In Amsterdam is de besmettelijke variant al goed voor 40 procent van de positieve coronatesten. Dat meldt het ANP op gezag van Yvonne van Duijnhoven, hoofd infectieziekten van de Amsterdamse GGD.

“ Het gaat om een voorlopige uitslag van een steekproef van de testmonsters uit de week die liep tot 20 juni. De GGD liet zo’n honderd monsters door het Amsterdam UMC analyseren. In de steekproef van een week eerder werd nog maar in 7 procent van de gevallen de deltavariant aangetroffen. De deltavariant, eerder ook de ‘Indiase variant’ genoemd, kan volgens Van Duijnhoven volgende week al dominant zijn in de hoofdstad. ”

De opmars van de Delta-variant verklaart vermoedelijk waarom het aantal besmettingen in de hoofdstad veel minder snel afneemt dan in de rest van het land. Terwijl er landelijk afgelopen week sprake was van een daling van 36 procent, nam het aantal positieve tests in Amsterdam slechts met 4 procent af.

Vorige week werd bekend dat veel Amsterdamse scholieren die hun eindexamen in Spanje of Portugal vierden, besmet waren geraakt met de Delta-variant. In Portugal worden bijna alle besmettingen inmiddels door de nieuwe mutatie veroorzaakt.

Bron: Joop 210623

Nieuwe golf coronabesmettingen in najaar reëel scenario

De Jonge acht nieuwe golf coronabesmettingen in najaar reëel scenario

Het demissionaire kabinet houdt er serieus rekening mee dat het coronavirus in het najaar weer opvlamt. “Het is een reëel scenario dat oplevingen zullen plaatsvinden”, schrijft zorgminister Hugo de Jonge in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens hem zal alles worden gedaan om een nieuwe (gedeeltelijke) sluiting van de maatschappij te voorkomen.

De ernst van opleving hangt af van de mate waarin vakantiegangers een virus of variant mee terugnemen naar Nederland. Bij veel landen moeten reizigers zich laten testen of gevaccineerd zijn, en nog eventueel in quarantaine gaan. Maar toch is er kans dat mensen het virus onder de leden hebben. Ook de tegen die tijd bereikte vaccinatiegraad onder de bevolking is van invloed op het opnieuw oplaaien van het virus, en de mate waarin vaccins bescherming bieden tegen mogelijk besmettelijker mutanten.

Testcapaciteit


Het kabinet zal daarom het virus en de besmettingshaarden intensief blijven monitoren en de huidige middelen daarvoor veelal in stand houden. Zo zal de basistestcapaciteit tot en met februari 2022 op peil blijven met mogelijkheden om die snel op te schalen als het nodig is, aldus De Jonge.

Bron- en contactonderzoek

Ook moeten de testen laagdrempelig zijn voor iedereen, onder meer met testlocaties dichtbij woongebieden of mobiele testlocaties. Ook het bron- en contactonderzoek van de GGD blijft grotendeels overeind. Op die manier kunnen lokale uitbraken of een opleving onder bijvoorbeeld jongeren, snel worden ontdekt, in kaart gebracht en bestreden.

De deskundigen van het Outbreak Management Team (OMT) adviseren ook gevaccineerden te blijven testen als zij klachten hebben die gerelateerd zijn aan corona. (ANP)

Bron: Skipr 210619

Rijksoverheid-Openingsplan-stap4

 

Heemskerk let op uw zaak! Positieve tests gestegen.

 

Eigen kracht op woningmarkt?

96-jarige die huis niet verkoopt aan beleggers staat voor iets dat steeds meer gebeurt

Je huis niet verkopen aan een belegger als bijdrage aan het oplossen van de woningnood: een Haarlemse wordt ervoor geprezen. De 96-jarige mevrouw Du Maine wil haar flatje alleen verkopen aan starters of stellen die nu nog geen woning hebben. Op sociale media stromen de positieve reacties binnen. Haar actie lijkt te staan voor een grotere beweging op de woningmarkt.

"Gemeenten, woningcorporaties, verenigingen van eigenaren en huiseigenaren doen de afgelopen maanden steeds vaker pogingen om verkoop door beleggers in te dammen", zegt bijzonder hoogleraar woningmarkt Johan Conijn. "Dat is een mooi signaal, want dat heeft uiteindelijk een positief effect voor de koopstarters."

Investeerders op de huizenmarkt hebben nog nooit zo veel woningen gekocht als in 2020, bleek in maart. Van de woningen in Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Rotterdam werd 34 procent verkocht aan mensen die er zelf niet gingen wonen. "Beleggers kopen al sinds 2014 steeds meer woningen op om vervolgens te verhuren. Het is een olievlek die begonnen is in de Randstad, maar steeds verder is uitgebreid", zegt Conijn.

Het steeds toenemende aantal koophuizen in handen van beleggers is een van de redenen voor de prijsstijgingen op de woningmarkt, legt Conijn uit. Beleggers zijn sneller geneigd om te overbieden, omdat ze het geld makkelijker kunnen terugverdienen.

Zelfbewoningsplicht

De grote steden willen op korte termijn beleggers gaan verbieden huizen op te kopen voor verhuur. Dat moet de krapte en de hoge prijzen op de woningmarkt tegengaan. Meerdere gemeenten zijn de afgelopen jaren de strijd aangegaan met beleggers: zo bestaat in Hilversum bijvoorbeeld een 'zelfbewoningsplicht'. Dat betekent dat kopers van een nieuwbouwhuis er eerst minimaal drie jaar zelf moeten gaan wonen voordat ze het kunnen verkopen.

Ook het ministerie bereidt een wet voor die deze plicht mogelijk maakt, zegt Conijn. "Het gevolg daarvan is dat er meer woningen beschikbaar komen voor starters, dat er minder dure huurwoningen komen, en ook dat koopwoningen betaalbaarder blijven."

Steeds meer huiseigenaren nemen, net als mevrouw Du Maine, het heft in eigen handen bij de verkoop, ook al kan dat betekenen dat ze minder geld voor hun huis krijgen.

Zo verbood Ester Kreuger haar makelaar om het huis van haar en haar man in Utrecht aan beleggers te verkopen. "We voelen ons er niet goed bij om het huis aan een huisjesmelker te verkopen die er vervolgens 2000 euro huur per maand voor vraagt. Dat is maatschappelijk niet goed en voor de wijk niet goed", legt de 36-jarige Kreuger uit.

Het stel woont in een maisonette in een Utrechtse buitenwijk. Kreugers man kocht het huis vijftien jaar geleden, en de waarde van het huis is inmiddels meer dan verdubbeld. "De huizenmarkt is de laatste jaren al zo overspannen, dat zie je aan de prijs van ons eigen huis. Als wij zo makkelijk iets kunnen doen daaraan, waarom zouden we dat dan niet doen? Dat laatste beetje geld boeit ons niet."

Mooi signaal

Dat is niet omdat ze 'rijke stinkerds' zijn, lacht Kreuger. "Wij zien de waarde van geld, wij werken er hard voor. Maar wij zien ook de waarde van de wijk", zegt Kreuger. "Mijn man heeft het hele huis opgeknapt. Ons hart en ziel zit erin, we zijn eraan gehecht. We willen dat iemand dit koopt en er ook zo verliefd op wordt, en al ons bloed, zweet en tranen die erin zitten waardeert. Je wil geen klootzak erin die alleen maar geld wil verdienen. Dat verdient de wijk niet."

De Utrechtse, die een huis in Tiel heeft gekocht, roept andere huisverkopers ook op om hun woning niet aan beleggers te verkopen. "Je hebt zelf in de hand hoe dingen gaan. Het is niet veel werk om tegen je makelaar te zeggen dat je dit niet wil. En zo wordt de huizenmarkt misschien iets minder overspannen."

Een vermindering van het woningtekort levert het niet op, zegt Conijn, want je creëert hiermee geen nieuwe woningen. "Maar het is wel een mooi signaal dat mensen zich maatschappelijk verantwoordelijk voelen hiervoor. Dat kan echt een positief effect hebben voor koopstarters."

Bron: NOS 210612

Doorgaan zo!

 

Coronapaspoort?

Alle GGD'en gaan coronavaccinaties in gele boekjes stempelen (ANP 210603)

Alle GGD'en gaan vanaf maandag de coronaprikken met een stempel in de gele inentingsboekjes zetten van de gevaccineerden die daar bij de priklocatie om vragen.
Veel GGD'en deden dat al, maar nog niet allemaal. Aangeraden wordt de registratiekaart van de prikken bij het boekje te houden, meldt de GGD op Twitter.

Het vaccinatieboekje van het ministerie van Volksgezondheid is al jaren in omloop en wordt vooral gebruikt door mensen die veel reizen. Bepaalde landen eisen ook prikken tegen bepaalde ziekten en die kunnen met het boekje worden aangetoond.

Bron: ANP 210603

Opinie: Pas op voor een digitale lockdown (KBOPCOB 210528)

Coronapaspoort gaat hierin een belangrijke rol spelen. Maar deze app moet niet ongemerkt een digitale lockdown veroorzaken. Zo waarschuwt Marcel Sturkenboom van seniorenorganisatie KBO-PCOB. Want niet iedere oudere bezit een (geschikte) smartphone.

Demissionair minister Hugo de Jonge is duidelijk in zijn ambities: de komende tijd krijgen miljoenen mensen een coronavaccin. Tegen de zomer zal dan het grootste deel van de hoog-risicogroep (senioren en kwetsbaren) ingeënt zijn. Als alles volgens plan loopt moeten eind juni acht miljoen mensen volledig gevaccineerd zijn. Dan wordt het eindelijk tijd voor de volgende stap: een mooie zomer met meer vrijheden.

QR-code

Welke vrijheden dit zijn, is nog allerminst duidelijk. Wel wordt steeds vaker geroepen dat dit alleen kan met een coronapaspoort. Wie gevaccineerd, negatief getest, óf al hersteld is van corona kan dit aantonenet zo’n coronapaspoort. Wil je straks theater of restaurant bezoeken, of naar bijvoorbeeld Frankrijk reizen, dan wordt er via een speciale app op je smartphone, jouw QR-code gescand. Geeft die code na het scannen een groen vinkje, dan is er ruimte voor een heerlijk avondje gezelligheid of voor een fijne vakantie. Voor Europa wordt die QR-code in de Digital Green Pass geplaatst.

Computer says no

Zo’n app, met een QR-code en alle technische mogelijkheden die het biedt, klinkt geweldig. Het is altijd up-to-date. Toch is dit digitale paspoort niet voor iedereen persé een uitkomst. Zo zijn er tal van senioren die geen slimme telefoon hebben. Of er wel eentje hebben, vaak als afdankertje van zoon of dochter gekregen en goed genoeg om te Whatsappen, maar niet modern genoeg voor een overheidsapp. Eerder al werd dit duidelijk met de komst van de CoronaMelder, ook een app en alleen geschikt voor de nieuwere modellen smartphones. En zo zou het kunnen gebeuren, als 75- jarige met een coronavaccin in je lijf, dat de lockdown van nu, ongewild overgaat in een digitale lockdown. Je kan je huis wel uit, maar niet ergens naar binnen. Computer says no.

Maar ook een QR-code op een blaadje is niet altijd een uitkomst. Is deze actueel genoeg? Kan iemand deze wel printen? Hoe staat het met iemands privacy als je deze laat rondslingeren?


Wees digi-aardig

Als Nederlanders straks meer vrijheden kunnen krijgen, dan zou dit voor iedereen moeten gelden. Of je nou digibeet bent, niet de juiste smartphone hebt of van alle moderne snufjes bent voorzien. Hier geldt ook het principe van KBO-PCOB: wees digi-aardig voor de mensen die, om wat voor reden dan ook, niet mee kunnen komen met een digitaal coronapaspoort. Dus demissionair Hugo de Jonge: Zorg voor een alternatief waardoor ook iemand zonder (de juiste) smartphone kan genieten van de hernieuwde vrijheden en niet ongemerkt in een digitale lockdown terecht komt.

Bron KBOPCOB 210528

Plan om 160.000 ouderenwoningen te bouwen komende 10 jaar

Het kabinet en belangenorganisaties hebben een plan afgesproken om tot 2031 in totaal 160.000 ouderenwoningen en 25.000 verpleegzorgplekken te realiseren. De partijen houden wel een slag om de arm, omdat belangrijke knelpunten zoals financiering, beschikbaarheid van locaties en het aantrekken van personeel alsnog roet in het eten kunnen gooien. Dit valt te lezen in het akkoord dat de ministeries van Binnenlandse Zaken en Volksgezondheid en belangenorganisaties ActiZ, Aedes, VNG en ZN hebben gepresenteerd.

De komende vijf jaar willen de partijen 60.000 extra ouderenwoningen en 25.000 extra verpleegzorgplekken realiseren. Het gaat om 40.000 vrijkomende en nieuwe nultredenwoningen en 20.000 extra geclusterde woningen, waarvan 10.000 tot 14.000 worden gebouwd door woningcorporaties.

Voor 2031 is het streven om in totaal 110.000 extra nultredenwoningen, 50.000 extra geclusterde woningen en 50.000 verpleegzorgplekken te creëren.

Adequaat Wlz-budget

Om de plannen te realiseren, willen ActiZ, Aedes, VNG en ZN dat er een adequaat Wlz-budget beschikbaar komt voor zorgkantoren. De eerste indicatie van de extra zorgkosten is 2 miljard euro. Ook vragen ze om meer sturing vanuit het Rijk of de provincie bij de realisatie van alle ouderenwoningen. Verdere uitwerking van de plannen om aan de randvoorwaarden te voldoen moet van een volgend kabinet komen.

Gemeenten

In het akkoord is verder afgesproken dat gemeenten medio dit jaar al een woonzorgvisie hebben geformuleerd. Hier moet in staan hoe de lokale overheden in hun regio met zorgorganisaties en woningcorporaties voldoende woningen en voorzieningen voor ouderen willen realiseren. Deze visies worden volgende jaar weer verwerkt tot uitvoeringsprogramma’s.

Vergijzing

De ouderenwoningen zijn nodig om tegemoet te komen aan de vergijzing. Het aantal 75-plussers zal naar verwachting toenemen van 1,4 miljoen in 2020 naar 2,6 miljoen in 2040. Eind vorig jaar bleek hoe groot de opgave wel niet in. Door het realiseren van voldoende geschikte woningen voor ouderen kunnen sommige ouderen langer zelfstandig blijven wonen en kan een verhuizing naar een verpleeghuis worden uitgesteld of voorkomen. Bovendien bevordert het de doorstroming op de woningmarkt voor andere leeftijdsgroepen, waaronder starters.

Vorige week stemde de Tweede Kamer voor een motie van GroenLinks om tot een woonzorgakkoord te komen. Een initiatiefnota van van de partij wordt op 7 juni behandeld in de Kamer.

Bron: Skipr 210602

Zorgen over koopkracht vijftigers en zestigers

Veel aankomend gepensioneerden zijn mogelijk niet goed voorbereid op hun financiële oude dag. Uit onderzoek van KBOPCOB blijkt dat zij financieel kwetsbaarder zijn dan de leeftijdsgroepen boven hen. Directeur Marcel Sturkenboom: ‘We moeten alles op alles zetten dat er geen verloren generatie dreigt te ontstaan. Meer perspectief en ondersteuning is hard nodig voor jonge senioren zonder baan en zonder vermogen.”
De financiële koopkracht van senioren verschilt aanzienlijk, zo blijkt uit onderzoek onder het Nationaal Seniorenpanel in opdracht van KBO-PCOB.

De senior zónder eigen vermogen:

• heeft vaker schulden
• moet meer op zijn of haar uitgaven letten
• ligt ruim twee keer zo vaak wakker over de financiële situatie
• heeft minder vaak een aanvullend pensioen
• het eventuele pensioen ligt gemiddeld lager dan de senioren mét eigen vermogen
• staat drie keer zo vaak rood op de bankrekening ziet drie keer zoveel af van een artsenbezoek vanwege de kosten

De groep senioren die nog niet met pensioen zijn, staat er financieel slechter voor dan de oudere groepen.

• 16% komt in de problemen als een onverwachte belastingaanslag van 400 euro binnen twee weken betaald moet worden
• 14% van de niet-gepensioneerden heeft het afgelopen jaar afgezien van een doktersbezoek vanwege de kosten
• 21% ligt ́s nachts wakker van hun huidige en toekomstige financiële situatie

Directeur Marcel Sturkenboom: “De laatste jaren pensioenopbouw zijn bepalend voor hoe financieel weerbaar je bent voor je oude dag. Door pech kun je niet altijd vermogen opbouwen: denk aan werkloosheid, ziekte, arbeidsongeschiktheid, scheiding of mantelzorg. Dit kan als gevolg hebben dat je op latere leeftijd je huishoud- en zorgkosten niet meer kan betalen en niet meer volop kan meedoen met onze samenleving. KBO- PCOB wil dat leeftijdsdiscriminatie op de arbeidsmarkt wordt aangepakt, zodat we het talent van senioren volop blijven inzetten. We moeten daarnaast een stevig vangnet spannen tegen armoede en schadelijke regelingen zoals de kostendelersnorm afschaffen.”

Het onderzoek is gehouden onder 1.474 Nederlandse senioren. Eerder brachten we de resultaten naar buiten over de meningen ten aanzien van erf- en schenkbelasting.

Lees hier de samenvatting van het koopkrachtonderzoek

Bron: KBOPCOB 210603

Week van de Jonge Mantelzorger van start!

Minister Hugo de Jonge gaf het startsein voor deze bijzondere week, waarbij jonge mantelzorgers van 1 tot en met 7 juni in de spotlight worden gezet! Met de campagne ‘Deel je zorg’ van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport worden jonge mantelzorgers gevraagd om hun zorg te delen.

Hugo de Jonge: 'Alle jonge mantelzorgers verdienen de schijnwerpers. Ze houden zoveel ballen in de lucht. Met de meesten gaat het gelukkig goed, maar dat geldt niet voor alle jonge mantelzorgers. Het is belangrijk dat er aandacht is voor deze jonge mensen. Begrip van hun omgeving, advies bij het plannen van hun studie, of een luisterend oor als het een dag tegen zit. Dan is het goed dat ze weten waar ze terecht kunnen met hun zorgen. Zoals bij de Mantelzorglijn.’

Rijksoverheid Coronamaatregelen per 5 juni 2021

 

Vaccindeskundigen: 90 procent moet worden ingeënt

Vanwege de nieuwe, besmettelijke sars-cov-2-varianten die rondgaan, moet 85 tot 90 procent van de bevolking immuun zijn om de verspreiding van het coronavirus te stoppen. Dat verklaarden vaccinatiedeskundingen Corinne Vandermeulen (KU Leuven) en Pierre Van Damme (Universiteit Antwerpen) zondag in het Belgische programma De Zevende Dag.

In hetzelfde programma zei de ondergedoken viroloog Marc Van Ranst dat het verstandiger zou zijn om nog even te wachten met het versoepelen van de coronamaatregelen. “De cijfers dalen, maar ze blijven hoog. Hoger dan de cijfers op hetzelfde moment vorig jaar.”

Ook Van Ranst waarschuwde voor nieuwe, besmettelijke mutaties van het virus. In het Verenigd Koninkrijk is de Indiase variant (B.1.617.2) inmiddels al goed voor driekwart van alle nieuwe besmettingen.

Hoe besmettelijker een virus is, hoe moeilijker het is om groepsimmuniteit te bereiken. “In het begin waren er modellen die aantoonden dat 70 procent immuniteit voldoende was om de epidemie te stoppen”, vertelde Vandermeulen in De Zevende Dag. Omdat er nu besmettelijker varianten rondgaan, moet dat percentage omhoog.

Zij wees erop dat we bij een zeer besmettelijke ziekte als de mazelen (met een R0 van tussen de 12 en 18) streven naar een vaccinatiegraad van 95 procent. “Het verleden heeft aangetoond dat dergelijke hoge cijfers nodig zijn om infecties te bedwingen. Bij het coronavirus lijkt dat niet anders te zijn.”

“Vaccinatie is de snelste weg om immuniteit te bereiken”, legde Van Damme uit. “Helaas weten we dat coronavaccins niet 100 procent doeltreffend zijn. Daarom is het des te belangrijker dat zoveel mogelijk mensen zich laten vaccineren”

Kinderen inenten

Om de verspreidingskansen van het virus zoveel mogelijk te beperken, helpt het ook als kinderen worden ingeënt. Het RIVM heeft inmiddels doorgerekend dat het coronavirus de komende winter veel makkelijker onder controle kan worden gehouden als ook kinderen tussen de 12 en 18 worden ingeënt.

Het Europees Medicijnagentschap (EMA) heeft gebruik van het Pfizer-vaccin afgelopen week goedgekeurd voor kinderen vanaf 12 jaar. Eerder gaf het EMA al groen licht voor gebruik van het vaccin vanaf 16 jaar. De Gezondheidsraad zal het kabinet binnenkort adviseren over het inenten van minderjarigen.

Bron: Joop 210530

RIVM: 'Ziet er niet naar uit dat deze winter weer strenge maatregelen nodig zijn'

Het gaat in meer opzichten de goede kant op met de bestrijding van de corona-epidemie. Steeds meer mensen zijn (gedeeltelijk) gevaccineerd, terwijl de aantallen nieuwe besmettingen, ziekenhuisopnames en IC- opnames fors dalen. Ook lijkt de kans op herinfectie en overdracht klein na het doormaken van een corona- infectie of vaccinatie.

De NOS sprak - daags voor de persconferentie van vrijdagavond - over deze onderwerpen met Jaap van Dissel, directeur van het Centrum voor Infectieziektenbestrijding van het RIVM en met Jacco Wallinga, hoofdmodelleur van datzelfde RIVM.

Ons afweersysteem lijkt zowel na een covid-19- infectie als na vaccinatie goede bescherming te bieden tegen een hernieuwde infectie, ook met de Britse en Zuid-Afrikaanse variant. Bovendien lijken vaccinaties de kans op overdracht van het virus te verkleinen. Wat betekent dat in het licht van het vaccinatieprogramma?

Wallinga: "We hebben ongeveer berekend hoeveel mensen een infectie zullen hebben doorgemaakt of gevaccineerd zullen zijn op 1 januari 2022. Vervolgens hebben we aangenomen dat al die mensen volledig immuun zijn. Dan kun je uitrekenen wat het reproductiegetal ongeveer wordt.

"Als alles mee zit, dan kan het reproductiegetal net onder de 1 uitkomen. Maar dan moet de vaccinatiegraad wel 75 procent worden en homogeen verdeeld zijn over het land. We weten al dat dat laatste niet het geval zal zijn. Maar we weten ook dat het niet zo is dat we komende winter gegarandeerd te weinig immuniteit opgebouwd zullen hebben, tegen de tijd dat het seizoenseffect het virus weer gaat helpen."

"Het had gekund dat de immuniteit komende winter nog te laag zou zijn om de verspreiding van het virus te beheersen en dat er daarom weer heel strenge maatregelen nodig zouden zijn. Daar ziet het niet naar uit, maar we kunnen ook nog niet achterover leunen."

Maar alle coronacijfers dalen en het aantal vaccinaties stijgt.

Wallinga: "We zien een hele snelle daling van de aantallen besmettingen en opnames in de ziekenhuizen en op de IC's die binnen onze verwachtingen past. We stellen de prognoses natuurlijk steeds bij als er nieuwe gegevens beschikbaar komen. Ik kan me voorstellen dat mensen ich minder aan de basisregels gaan houden en een voorschot gaan nemen op versoepelingen die nog niet zijn doorgevoerd. Dat zou dan gevolgen kunnen krijgen voor verdere stappen bij het versoepelen van de coronamaatregelen."

Een nieuwe studie onder zorgpersoneel in het Erasmus MC onderstreept het belang van T-cellen. Waarom is dit onderzoek relevant?

Jaap van Dissel: "Het onderzoek maakt duidelijk dat afweer meer is dan antistoffen alleen. De laatste tijd is er wellicht een beeld ontstaan alsof antistoffen als enige voor afweer zorgen. Dat komt omdat er relatief eenvoudige methoden zijn om antistoffen te meten. Maar het afweersysteem bestaat ook uit een deel dat via bloedcellen verloopt, de T-cellen bijvoorbeeld. T-cellen reageren meestal wat breder dan antistoffen. Het Rotterdamse onderzoek bevestigt dat en toont dat de immuunreactie een combinatie is van antistoffen en afweercellen. Dat lijkt ook gunstig voor de afweer tegen virusvarianten."

"Er lopen in Nederland een aantal onderzoeken gericht op kwetsbare patiëntengroepen, zoals patiënten die een orgaantransplantatie hebben ondergaan of mensen met een aangeboren afweerstoornis. Dat is een interessante groep met veel verschillende onderliggende problemen. Soms leiden die ertoe dat die mensen geen antistoffen kunnen maken, maar wél T-cellen die een afweerreactie veroorzaken. Bij die patiënten wordt gevolgd hoe hun afweersysteem reageert op de vaccinatie. We weten al dat patiënten die geen antistoffen maken lang niet altijd in de problemen komen door covid-19. Dus speelt de cellulaire reactie, zoals door T-cellen, bij hen de hoofdrol bij de afweer. Datzelfde kun je eigenlijk ook al afleiden uit de verschillende ziektebeelden van covid-19, van heel lichte klachten tot heftige griepachtige klachten - uitgezonderd de heel ernstig zieke patiënten die opgenomen worden. Het merendeel van die mensen is binnen een week van die klachten af. Dat is te kort om een volledige antistoffenreactie op te roepen. Bij die groep patiënten, en dat is de grootste groep, spelen de T-cellen waarschijnlijk een grote rol bij de afweer tegen het virus."

Een nog niet door vakgenoten beoordeelde maar wel al online gepubliceerde studie bewijst de aanwezigheid van antistoffen en afweercellen tot bijna een jaar na infectie.

Van Dissel: "Het gaat hierbij om de afweerreactie op een infectie waarbij vaak het geheugen van het afweersysteem een rol speelt. Er zijn ook studies waaruit blijkt dat de corona-verkoudheidsvirussen soms een reactie oproepen van afweercellen die waarschijnlijk enige kruisbescherming tegen SARS-CoV-2 biedt. Dat kan zich mogelijk uiten in minder ernstig ziek worden. Die afweerreacties zijn een dynamisch geheel waarover we de komende tijd nog veel gaan leren."

Waar doelt u op?

Van Dissel: "Hoe vaak moeten we vaccineren, wanneer is de afweer op zo'n niveau dat je in ieder geval ernstige covid-19 voorkomt, hoelang houdt de afweer stand? Het is nu nog te vroeg om zulke vragen te beantwoorden, maar wel van belang voor hoe we de komende jaren omgaan met covid-19 dat ongetwijfeld blijft circuleren."

De Gezondheidsraad heeft in een advies aan de regering gezegd dat vaccinatie de overdracht van het virus remt, maar dat onduidelijk is in welke mate.

Van Dissel: "De Gezondheidsraad richt zich op gepubliceerde studies en die zijn er hierover nog maar heel weinig. De Raad baseert zich vooral op een Schotse studie, die nog niet door vakgenoten is beoordeeld. In het OMT wegen we meer gegevens mee, de studies naar de werkzaamheid van de vaccins, maar ook studies uit de praktijk. Bijvoorbeeld een studie uit Israël, maar ook uit Amerika, die niet alleen kijkt of mensen na vaccinatie beschermd zijn tegen ziekte, maar ook of het virus zonder symptomen te veroorzaken in hun keel zit. Daaruit blijkt dat mensen na vaccinatie niet alleen veel minder vaak ziek worden, maar überhaupt minder vaak SARS-CoV-2 in hun keel hebben. Uit een andere studie blijkt dat als het er toch zit de hoeveelheid virus na vaccinatie vaak lager is en dat het wat sneller lijkt te verdwijnen. Dat is indirect bewijs dat vaccinatie ook de overdracht van het virus tegengaat."

Bron NOS/RIVM 210529